Hanlar Bölgesi Çarşıbaşı kentsel tasarım,
Bursa 2021 | Selim Atak, Cansen Molva, Eda Abanozoğlu
Geliştirilen proje tarihi Hanlar Bölgesi’ni bir obje ve proje alanını objenin kırılmış bir parçası olarak tanımlar. Merkezin zaman içerisinde oluşmuş ve tahrip olmuş parçasını var olan mekânsal algısıyla onarmayı önerir. Bu doğrultuda önerilen strateji alanın kullanıcılarla olan duyusal etkileşimini çağdaş bir dille somutlaştırmaktır. Geliştirilen tasarım fiziksel ebedilik hedeflemez, Hanlar Bölgesi’nin tarih içerisindeki gelişiminde alınan kararları sadeleştirerek geleceğe taşır. Bu anlamda proje kırık objeyi onaran plastik bir malzemedir, yaşantı ile tanımlanmayı ve fikirleri iletme görevini yerine getirip, yerini gelecek zamanın ihtiyaçlarına ve estetik kabullerine göre geliştirilecek projeye bırakmayı hedefler.
Yerleşim planı: Tasarım, Hanlar Bölgesi’nin tek malzemeden oluşan bir bütün olarak tanımlanması ile başlar. Cemal Nadir Caddesi ve üzerinde bulunan yıkılacak binalar, bölgenin ana hatlarını oluşturur. Tasarlama sürecinde alınan ilk karar bu hattın geçirgen olacak şekilde yeniden düşünülmesidir. Bu strateji doğrultusunda cadde üzerinde var olan kamusal alan analiz edilmiş ve cadde boyunca, arazinin eğimiyle yükselen bir kütle olarak modern “portiko” önerilmiştir.
Korunan yapılar arkeolojik bir sahada eski zamanın insan ürünleri ve yüzey, geçmişi örten bir tabaka olarak ele alır. Muhafaza edilen yapıların tekil olarak, oluşmuş kamusal alan hakkında derinlikli bir bilgi aktaramayacağını kabul ederek, varsayılan tabakanın kısmi olarak kaldırılması önerilir. Hali hazırda sokak dokusunu oluşturan yapıların izdüşümünün işlendiği, projenin merkezini oluşturan sert zemin, mecazi olarak “arkeolojik” bir yıkım ile oluşur. Önerilen meydan, çevresinde bulunan yapıları birbirine bağlarken aynı zamanda kolektif hafızada yer etmiş dokuyu ileten bir araç olarak düşünülmüştür. Proje alanının yüzey organizasyonu belirlendikten sonra tanımlanan yeni boşluğu dinamik ve yaşanır tutmak için farklı kullanımlar önerilmiştir. Önerilen yeni binalar boşluğun bir parçası olarak algılanmayı hedefler.
Cemal Nadir Caddesi: Proje alanını çevreleyen caddenin, 1 şerit daraltılması ve trafik yoğunluğunun azaltılması önerilir. Merkezin içerisinden transit geçişlerin engellenmesi ve araç trafiğinin bölgenin kullanıcıları ile sınırlandırılması önerilir.
Önerilen program: Merkez Bankası Binası görsel olarak aslına uygun tasarlanmıştır. Yeni taşıyıcı sistem dış cephelerde eskiyi taklit ederken, içeride kalan taşıyıcı elemanlar binanın ev sahipliği yapacağı yeni işleve uygun olacak şekilde organize edilmiştir. Bina iki ayrı kottan giriş yapıla, iki kullanımın bulunduğu hibrit bir mekana dönüştürülmüştür.
Yeni önerilen işlevlerden ilki Uludağ Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin İpek Han ve yeni tasarlanan Merkez Bankası binasının içine taşınmasıdır. Binaya yerleştirilen ilk işlev ile ilgili olmak üzere ikinci işlev ise Belediye kurs ve atölyeleridir. Merkez Bankası ve İpek Han arasında kalan boşluğa tasarım kütüphanesi önerilmiştir. Kütle bulunduğu boşluk içerisinde görsel sürekliliği kesmemek amacı ile kolonlar üzerinde yükseltilmiştir. Cepheleri sade ve nettir, etrafında bulunan detaylı ve zengin cephelerle yarışmaz. Kütüphane yönetimi korunan eski yapılar içerisinde düşünülmüştür.
Proje alanının kuzey sınırında bulunan Zafer Plaza’nın yerine dijital arşiv binası önerilmiştir.